Debata publiczna: Czy polskie doświadczenia partycypacyjne mogą być pomocne w Kirgistanie?

Pod koniec października 2012 r. w Oszu odbyła się debata publiczna „Razem decydujemy” na temat możliwości wdrażania mechanizmów partycypacyjnych w codziennym życiu miasta.

ikona_logo_debaty_publicznejDebata była podsumowaniem dotychczasowych działań projektu „Razem na rzecz partycypacji społecznej” – uczestnicy projektu dzielili się doświadczeniem zebranym w Polsce oraz zastanawiali się nad szansami ich wdrażania w Kirgistanie.

Spotkanie oficjalnie otworzył wicemer miasta Osz ds. społeczno-kulturalnych – D. B. Hodzhaev, który wyraził swoje podziękowania za podejmowanie tak trudnego tematu, jakim jest dialog obywatelski. Podkreślił również niezbędność implementowania pewnych mechanizmów partycypacyjnych na gruncie kirgiskim, ale po wcześniejszej ich modyfikacji, uwzględniającej lokalną specyfikę.

Przykłady tych rozwiązań zaprezentowali uczestnicy projektu, którzy spośród zdobytej w Polsce wiedzy i doświadczenia zaprezentowali 3 wybrane metody budowy dialogu społecznego:

  • mechanizm konsultacji społecznych:

prezentacja: Larisa Katsura – NGO „Мастер радости”; Gulmira Karataevna – naczelnik wydziału ds. społecznych urzędu miasta Osz; Murat Adashbaev – radny miejskiego parlamentu (kenesha);

  • stworzenie centrum współpracy NGO i lokalnej władzy (na wzór polskich centrów organizacji pozarządowych przy urzędach miast):

prezentacja: Elmira Zholdosheva – NGO: «Центрально-Азиатский альянс по воде», Sufija Shevchenko – przedsiębiorstwo państwowe Ош-Горводоканал, Uraly Romanovich – naczelnik wydziału transportu i komunikacji urzędu miasta;

  • system obsługi mieszkańców w urzędzie:

prezentacja: Ulan Bekmuratov – NGO «Эдвокаси центр», Gulgaky Mamasalieva NGO „Interbilim”, Erkingul Karakozueva – NGO „Kosh Araket”.

Po prezentacjach nastąpił czas na krótką dyskusję, podczas której pojawiła się m.in. wątpliwość co do adekwatności przykładów z Polski wobec realiów kirgiskiej. W odpowiedzi uczestnicy projektu podkreślili, że ich celem nie jest bezmyślne przenoszenie polskich doświadczeń, ale próba dostosowania niektórych z polskich rozwiązań do oszskich realiów. Niezwykle ważny był tutaj fakt, że wśród uczestników naszego projektu byli tak i działacze lokalnych NGO, jak i przedstawiciele władzy i radni, bowiem na takim ogólnym forum dyskusyjnym to ich głos brzmiał najbardziej przekonująco (nie tylko jak głos „zwariowanych” NGOsów).

Druga część debaty miała charakter bardziej warsztatowy – uczestnicy spotkania podzielili się na 3 grupy warsztatowe, w ramach których dyskutowano, na ile te rozwiązania są możliwe do implementacji w Kirgistanie i w jakiej formie można je wdrażać.

Grupa zajmująca się centrum współpracy NGO i władzy lokalnej sprecyzowała sposób funkcjonowania takiego centrum – ramy dla powstania takiego miejsca stworzone zostało wcześniej w ramach Memorandum między urzędem miasta Osz i lokalnym Foru organizacji pozarządowych – Regionalnym Forum Humanitarnym (RGF). Memorandum to było tworzone jeszcze przed rozpoczęciem obecnego projektu, natomiast debata stała się przyczynkiem dla ostatecznego podpisania „Memorandum o współpracy” przez mera miasta i koordynatorkę RGF Gulgaky Mamasalievą (również koordynatorkę naszego projektu).

Druga grupa warsztatowa zajmująca się obsługą mieszkańców doszła do wniosku, że realnym sposobem poprawy jakości obsługi mieszkańców byłoby stworzenie kart informacyjnych w urzędzie – kart usług, które stanowią rodzaj przewodnika dla mieszkańca po załatwianiu spraw w urzędzie.

Natomiast grupa od konsultacji społecznych zastanawiała się na ile zaprezentowany mechanizm konsultacji społecznych (zaprezentowany i przekazany podczas wizyty studyjnej w Pracowni Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”) jest realizowany w prowadzonych już sposobach zbierania informacji od mieszkańców, jakie są popełniane błędy i jakich wysiłków trzeba, by prowadzić w Oszu konsultacje o takim charakterze.

Zastanawiano się także, nad konkretnymi rozwiązaniami, które sprawiłyby, że działań nastawionych na dialog z obywatelami byłoby w Osz więcej. Wymieniano takie pomysły, jak:

  • stworzenie lokalnych „komitetów społecznych” – grup odpowiedzialnych za gromadzenie lokalnych potrzeb i przekazywanie ich władzom miasta;
  • pilotaż konsultacji społecznych (lub mechanizmu budżetu partycypacyjnego) na niewielkim terytorium i na tej podstawie zaprojektowanie stałych zasad konsultacji,
  • przeprowadzenie szerokiej akcji informacyjnej skierowanej do mieszkańców na temat ich praw wobec urzędników, przedstawicieli władzy.
  • Padła też propozycja zastąpienia konsultacji społecznych badaniami opinii publicznej, choć nie znalazła on zbyt wielu zwolenników.

Po sesjach warsztatowych każda grupa przedstawiła swoje refleksje i propozycje na forum plenarnym. Każdy uczestnik konferencji otrzymał publikację – „Przewodnik po partycypacji społecznej” (Справочник по общественному участию), zawierający materiały o polskim doświadczeniu w zakresie partycypacji. Dodatkowo, uczestnicy warsztatów otrzymali na pendrivach bardziej szczegółowe materiały dotyczące sytuacji w Polsce – o polskich przemianach samorządowych, o współpracy NGO z władzą i o różnych formach dialogu społecznego.

Debatę obserwowała polska ekspertka konsultacji społecznych z Pracowni Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, która przyjechała do Osz, aby poprowadzić warsztaty przygotowujące pilotaż konsultacji.

Wydaje się, że debata była udanym przedsięwzięciem – jak mówili sami uczestnicy – rzadko w Kirgistanie się zdarza, by od początku do końca w takich spotkaniach uczestniczyli ramię w ramię przedstawiciele NGO, lokalnej władzy – pracownicy urzędu miasta (głównie naczelnicy wydziałów) oraz radni. W dyskusji uczestniczyło bowiem około 60 osób, z czego w warsztatach pozostało aktywnych około 70% gości.

Debata „Razem decydujemy” odbyła się w ramach projektu „Razem na rzecz partycypacji społecznej”, współfinansowanego ze środków programu Wsparcie Demokracji finansowanego w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r.

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z debaty.

stopka_pl_na_strone