INFORMACJE OGÓLNE:

Pełna nazwa: Republika Ukraina
Ludność: 47 mln. 474 tys. (2003) (5. miejsce w Europie [7,3%] i 21. na świecie [1%])
Obszar: 603,7 km2 (5,7% pow. Europy i 0,44% pow. wszystkich lądów)
Stolica: Kijów
Język urzędowy: ukraiński
Waluta: hrywna (100 kopijek)
Święta narodowe i dni wolne od pracy: 
1 stycznia – Nowy Rok
7 stycznia – Boże narodzenie
8 marca – Dzień Kobiet
1, 2 maja – Dzień Pracy
(ruchome) – 1. dzień Wielkanocy (niedziela)
(ruchome – Trójcy Świętej (niedziela)
9 maja – Dzień Zwycięstwa
28 czerwca – Dzień Konstytucji
24 sierpnia – Dzień Niepodległości Ukrainy
Symbole narodowe: flaga niebiesko-żółta; herb – złoty tryzub (trójząb) na błękitnym tle; hymn – „Szcze ne wmerła Ukrajina” (Jeszcze nie umarła Ukraina) z melodią Mychajła Werbyćkiego i tekstem Pawła Czubynśkiego

INFORMACJE PRAKTYCZNE

Telefony alarmowe
01 – Straż Pożarna;
02 – Milicja
03 – Pogotowie Ratunkowe;
04 – Pogotowie Gazowe
061 – Pomoc Drogowa
09 – Informacja

Placówki dyplomatyczne:

Polski na Ukrainie:
· Ambasada Polski w Kijowie: 01034 Kijów, ul. Jarosławiw Wał 12; tel.: (38044) 230 07 00, fax: 464 13 36; godziny pracy: pn. – pt. 9.00-17.00
· Konsulat Generalny RP w Kijowie: 01034 Kijów, ul. B. Chmielnickiego 60; tel.: (38044) 234 51 84, 234 92 36, fax: (38044) 234 99 89; czynny w dni powszednie w godzinach 8.00-16.00; e-mail: konsulat@polska.com.ua www.polska.com.ua 
· Konsulat Generalny RP we Lwowie: 79000 Lwów, ul. Iwana Franki 110; tel.: (038322) 97 08 61, 97 08 62, 97 08 63, fax: 76 09 74; e-mail: konsulat@txnet.com  www.konsulat.lviv.ua 
· Konsulat Generalny RP w Charkowie: 61003 Charków, ul. Artioma 16; tel.: 75 78 801 (całodobowy), fax: (03857) 75 78 804; e-mail: kgrp@kgrp.kharkov.ua 
· Konsulat Generalny w Łucku: 43016 Łuck, ul. Katedralna 7; tel.: (380332) 77 06 10 do 12; fax: (380332) 77 06 15 
· Konsulat Generalny w Odessie: 650672 Odessa ul. Uspienska 9; tel.: (38048) 729 39 36, 729 44 13; fax: (38048) 729 43 88

Ukrainy w Polsce:
Ambasada Ukrainy: al. Jana Chrystiana Szucha 7, 00-580 Warszawa; tel.: (022) 625 01 27; fax: 629 81 03; e-mail: emb_pl@mfa.gov.ua 
Konsulat Generalny Ukrainy w Warszawie: godziny urzędowania 8.00-12.00 w poniedziałek, środę i piątek; tel./fax: (022) 629 95 76
Biuro Handlowe i Ekonomiczne: tel./fax: (022) 622 47 43 
Konsulat Generalny Ukrainy w Gdańsku: ul. Jaśkowa Dolina 44, 80-246 Gdańsk; tel. (058) 346 06 90; fax: 346 07 07; e-mail: kgu@softel.gda.pl  godziny otwarcia: 8.00-16.00 od poniedziałku do piątku; Konsul Generalny: Mykoła Miszuk 
Konsulat Generalny Ukrainy w Krakowie: ul. Krakowska 41, 31-066 Kraków; tel. (012) 429 60 66; fax: 429 29 36; e-mail: gc_kr@mfa.gov.ua godziny otwarcia: 09.00-12.00 w poniedziałek, środę, piątek; Konsul Generalny: Zenowij Kurawskyj
Konsulat Generalny Ukrainy w Lublinie: ul. Kunickiego 24, 20-412 Lublin

FORMALNOŚCI PRZY WJEŹDZIE

Umowa o ruchu bezwizowym
Na podstawie umowy o ruchu bezwizowym obywatele Polski nie muszą posiadać wiz, aby wjechać na terytorium Ukrainy na okres nie przekraczający 90 dni. Potrzebny jest jedynie ważny paszport (termin ważności nie może upływać wcześniej niż za 6 miesięcy). 

Ubezpieczenie
17 września 1997 roku ukraińska Rada Ministrów przyjęła uchwałę o porządku udzielania świadczeń medycznych cudzoziemcom, którzy tymczasowo przebywają na terytorium Ukrainy. Na podstawie tej uchwały każdy Polak przekraczający granicę ukraińską (z wyjątkiem osób prowadzących na Ukrainie badania naukowe) był zobowiązany do wykupienia polisy w Państwowej Spółce Ubezpieczeniowej. Na podstawie tego rozporządzenia na przejściach granicznych porozstawiano budki „Ukrainmedstrachu”, a pogranicznicy sprawdzali, czy przekraczający granicę wykupili ubezpieczenie. 
W 2001 roku rząd ukraiński zmienił kilka punktów rozporządzenia: m.in. w okresie 20.06-1.07.2001. nie obowiązywało posiadanie polisy ubezpieczeniowej, a 1.09.2001. straciły moc zapisy, mówiące o tym, że podróżny może wykupić polisę podczas przekraczania granicy państwowej, a odpowiednie służby mają sprawdzać, czy istotnie ją wykupił (co nie oznacza, że nie mają prawa tego robić). W praktyce znikły z granic budki z niebiesko-żółtym listkiem „Ukrainmedstrachu”, ale to nie oznacza, że nie będziemy nagabywani o wykupienie polisy (najkrótszy okres: 5 dni – 12 hr, w dolarach cena niekorzystna – 3$).
Nie należy dawać wiary publikowanym w różnych miejscach zapewnieniom, że ubezpieczenie jest nieobowiązkowe, a stanowi jedynie formę haraczu czy podatku. Towarzystwo Ubezpieczeniowe gwarantuje pokrycie kosztów niezbędnej pomocy medycznej w 758 placówkach na terenie całego kraju (nie tylko państwowych – np. we Lwowie w ramach ubezpieczenia można korzystać z usług prywatnego pogotowia medycznego „Bohdan’) niezależnie od ich wysokości. Dodatkowym plusem jest to, że ukraińskie placówki medyczne do ukraińskiego ubezpieczenia odnoszą się z większym zaufaniem niż do polskiego, a formalności są ograniczone do minimum (nie trzeba zbierać rachunków ani płacić za nic z własnej kieszeni). 
Szczegóły dotyczące ubezpieczenia (w tym odwołania do aktów prawnych) znajdują się na stronie ukraińskiego MSZ (w jęz. ukraińskim): http://www.mfa.gov.ua/consul/?insurance
Inne
Może się zdarzyć, że przy wjeździe otrzymamy do wypełnienia kartę imigracyjną – należy w niej podać swoje dane oraz cel naszej podróży. Obowiązek wypełniania tej karty jest zapisany w przepisach ukraińskich, jednak w praktyce bardzo rzadko stosowany. Również przy wyjeździe karta nie jest sprawdzana. 
Coraz rzadziej także wymagane jest wypełnienie deklaracji celnej – jeśli jednak ją otrzymamy, należy wypełnić ją dokładnie i skrupulatnie (wpisać dokładną ilość posiadanej waluty, teoretycznie zgłoszeniu podlegają także takie rzeczy jak aparat fotograficzny i ... telefon komórkowy!).

Przejścia graniczne
W chwili obecnej funkcjonuje 12 przejść na granicy polsko-ukraińskiej. Połowa to przejścia drogowe, połowa – kolejowe. 
Dorohusk – Jagodzin: przejście drogowe i kolejowe; obsługuje ruch towarowy i osobowy;
Zosin – Ustiług: przejście drogowe, tylko ruch osobowy;
Hrubieszów – Włodzimierz Wołyński: przejście kolejowe, ruch osobowy i towarowy;
Hrebenne – Rawa Ruska: przejście kolejowe (tylko ruch osobowy) i drogowe (ruch osobowy i towarowy);
Korczowa – Krakowiec: przejście drogowe, ruch towarowy i osobowy;
Werchrata – Rawa Ruska: przejście kolejowe, tylko ruch towarowy;
Przemyśl – Mościska: przejście kolejowe, ruch osobowy i towarowy;
Medyka – Szeginie: przejście drogowe, ruch osobowy i towarowy;
Krościenko – Smolnica: przejście drogowe, ruch osobowy i towarowy do 3,5 t.
Krościenko – Chyrow: przejście kolejowe, tylko ruch osobowy, wyłącznie dla obywateli Polski i Ukrainy;
Informacje o czasach oczekiwań na odprawę można znaleźć na stronach internetowych Straży Granicznej lub pod nr telefonu (0-22) 54 29 319. 

Baza noclegowa
Nie ma problemów z zakwaterowaniem w większych miastach; prawie wszędzie są pozostałe jeszcze z czasów radzieckich hotele na setki miejsc. Często nocując w takim hotelu można odnieść wrażenie, że czas zatrzymał się w miejscu w latach 70-tych czy 80-tych. Plusem jest niska cena. Wiele starych hoteli odnowiło i podwyższyło standard części pokoi, są one zazwyczaj określane kategoriami pół-lux, lux. Można spotkać także określenie „jewrostandard” (standard europejski), co w praktyce oznacza stolarkę z PCV, kafelki w łazience, świeżo malowane ściany. Ceny w takich odnowionych pokojach są odpowiednio wyższe. W ostatnich latach powstało też wiele nowych hoteli czy pensjonatów, a także zlokalizowanych zazwyczaj w okolicach podmiejskich „centrów biznesowych”. Łączy je zazwyczaj wspólna cecha – bardzo wysokie ceny noclegów, zaczynające się od kilkudziesięciu dolarów za noc, a także swoisty styl urządzenia: nie powinny dziwić takie rzeczy jak fioletowa umywalka ze złotymi wykończeniami. Niektóre hotele zachowały reliktowy zwyczaj pobierania wyższych opłat od obcokrajowców. 
W popularnych miejscowościach wypoczynkowych i uzdrowiskowych do wyboru jest pełna gama schronisk, pensjonatów, sanatoriów i hoteli. 
Alternatywnym sposobem na nocleg jest znalezienie kwatery prywatnej – pokoju lub mieszkania. Osoby oferujące taki nocleg można spotkać już na dworcu (np. w Kijowie czy na Krymie). W większych miastach istnieją wyspecjalizowane agencje wynajmujące mieszkania na krótkie okresy czasu. W Kijowie z reguły ceny są wysokie, nastawione na turystów z zachodu, ale już we Lwowie mieszkania mogą konkurować cenowo z tanimi hotelami. 
Pomoc w znalezieniu noclegu często można uzyskać w organizacjach polskich – towarzystwach kulturalnych, a w małych miejscowościach w kościołach. 
W sytuacji awaryjnej należy pamiętać, ze w wielu miejscowościach na dworcach działają tzw. „kimnaty widpoczynku” (pokoje odpoczynku). Są to niewielkie noclegownie dla turystów, w których za grosze dostaniemy łóżko, czystą pościel i możliwość skorzystania z łazienki. 
W niektórych wypadkach warto także zaplanować podróż tak, aby spędzić noc w pociągu. Ukraińskie pociągi oferują miejsca sypialne, miejsca w zamkniętych przedziałach (kupe), ale i w najtańszym standardzie „płackartnym” każdy otrzymuje miejsce leżące, a za niewielką dopłatą można otrzymać pościel.

WARUNKI NATURALNE

Położenie
Ukraina znajduje się w Europie Wschodniej. Na północy graniczy z Białorusią, na wschodzie z Rosją, na południowym zachodzie z Rumunią, Mołdawią i Węgrami, a na zachodzie z Polską i Słowacją. 
Rozciągłość z zachodu na wschód wynosi 1316 km, z północy na południe 893 km. Ukraina leży nad dwoma morzami – Czarnym i Azowskim; długość linii brzegowej wynosi 1540 km, a długość całej granicy 7590 km. 
Główna rzeka, Dniepr, dzieli kraj na Ukrainę Prawobrzeżną (Wyżyna Wołyńsko-Podolska, Karpaty, Polesie) i Lewobrzeżną (Nizina Naddnieprzańska, Wyżyna Doniecka). Na południu znajduje się Nizina Czarnomorska i Półwysep Krymski. 
Ukraina jest krajem w większej części równinnym – tylko 5% jego powierzchni zajmują góry. Są to Karpaty na zachodzie (najwyższy szczyt – Howerla, 2061 m.) i Góry Krymskie na Krymie (najwyższy szczyt – Roman Kisz, 1545 m). Najwyższym szczytem Ukrainy jest położona w Karpatach Howerla (2061 m. n.p.m.).

Podział administracyjny
24 obwody (obłasti), 2 miasta wydzielone (Kijów i Sewastopol) oraz republika autonomiczna Krym;
Obwody: Charkowski, Chersoński, Chmielnicki, Czerkaski, Czernihowski, Czerniowiecki, Dniepropietrowski, Doniecki, Iwanofrankowski, Kijowski, Kirowohradzki, Lwowski, Ługanski, Mikołajowski, Odeski, Połtawski, Równieński, Sumski, Tarnopolski, Winnicki, Wołynski, Zakarpacki, Zaporoski, Żytomierski. 
Ogółem na Ukrainie jest 490 rejonów, 446 miast, 907 osiedli typu miejskiego i 10196 wsi.

SPOŁECZEŃSTWO

Mniejszości narodowe
Według danych przeprowadzonego pod koniec 2001 r. spisu ludności, na Ukrainie zamieszkują następujące narodowości:
Ukraińcy: 37 mln. 541 tys. (77,8% ogólnej liczby ludności)
Rosjanie: 8 mln. 334 tys. (17,3%)
Białorusini: 276 tys. (0,6%)
Mołdawianie: 259 tys. (0,5%)
Tatarzy Krymscy: 248 tys. (0,5%)
Bułgarzy: 205 tys. (0,4%)
Węgrzy: 157 tys. (0,3%)
Rumuni: 151 tys. (0,3%)
Polacy: 144 tys. (0,3%)
Żydzi: 104 tys. (0,2%)
Ormianie: 100 tys. (0,2%)
Grecy: 91,5 tys. (0,2%)
Tatarzy: 73 tys. (0,2%)
Cyganie: 48 tys.(0,1%)
Azerowie: 45 tys.(0,1%)
Gruzini: 34 tys. (0,1%)
Niemcy: 33 tys. (0,1%)
Gagauzi: 32 tys. (0,1%)
Inne narodowości: 177 tys. (0,4%)

Języki
Według danych z roku 2001 język ukraiński za ojczysty uważa 67,5% ludności Ukrainy. 29,6% jako ojczysty wskazało język rosyjski. Inne języki podawało 2,9% respondentów powszechnego spisu ludności. W stosunku do spisu z roku 1989 można zauważyć niewielki wzrost udziału języka ukraińskiego. 

POLITYKA

Ustrój
Ukraina jest republiką prezydencką.
Ustrój opiera się na konstytucji Ukrainy, uchwalonej w 1996 r. (tekst w jęz. ukraińskim)
Głową państwa jest prezydent, wybierany na 5 lat w glosowaniu powszechnym. Obecnie urząd ten sprawuje (po raz drugi) Leonid Kuczma. Do kompetencji prezydenta należy mianowanie premiera (za zgodą parlamentu) oraz poszczególnych członków rządu, szefów administracji obwodowych i innych wyższych urzędników państwowych. Prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych. Może nim zostać jedynie obywatel Ukrainy, który mieszka na jej terytorium od co najmniej 10 lat, posiada bierne oraz czynne prawa wyborcze oraz włada językiem urzędowym (ukraińskim).
Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament – Werchowna Rada Ukrainy. Rada składa się z 450 deputowanych, wybieranych raz na 4 lata, po połowie w wyborach proporcjonalnych i większościowych. 225 z nich wybieranych jest w okręgach wyborczych na zasadzie większościowej, 225 mandatów rozdzielanych jest pomiędzy kandydatów z list wyborczych poszczególnych partii i ugrupowań, w zależności od ilości głosów zdobytych przez ugrupowanie.
W parlamencie istnieją grupy i frakcje deputowanych. Frakcje jednoczą deputowanych wywodzących się z jednej partii bądź sympatyzujących z nią bezpartyjnych, zaś grupy łączą deputowanych o podobnych poglądach na sprawy państwa, niezależnie od ich przynależności partyjnej. 
Władzę wykonawczą sprawuje Rada Ministrów, podporządkowana prezydentowi i kontrolowana przez parlament. 
Władza sądownicza znajduje się w rękach Sądu Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i sądów niższych instancji. 
Władze terenowe tworzy system organów wykonawczych, podporządkowanych prezydentowi oraz lokalnych legislatyw o cechach samorządu terytorialnego.
Republika autonomiczna Krym posiada własną legislatywę, konstytucję i rząd.