Stowarzyszenie Wschodnioeuropejskie Centrum Demokratyczne we współpracy z Ambasadą Brytyjską przygotowało wystawę zatytułowaną Społeczeństwo i organizacje pozarządowe na Białorusi. Głównym celem wystawy jest przedstawienie sytuacji społecznej Białorusi. Pragniemy zwrócić uwagę na łamanie praw człowieka, którego dopuszcza się państwo, naruszając swobodę stowarzyszania się. Impulsem do wystawy stała się niedawna fala zamknięć organizacji pozarządowych.

Przygotowując naszą wystawę, nacisk położyliśmy na dwa zagadnienia:

·        prezentację rozwoju społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi;
·        przedstawienie życia społeczeństwa poprzez prezentację działalności organizacji pozarządowych.

Wystawa dzieli się na poszczególne zagadnienia, każde z nich przedstawia 2-3 organizacje. Wśród tematów na wystawie znajdują się:

·        Tradycja – problematyka dziedzictwa kulturowego Białorusi, działania mające na celu zainteresowanie ludzi ich najbliższą historią, zainteresowanie lokalnej społeczności zabytkami kultury, odnawianie pamięci historycznej i kulturalnej. 

·        Kuropaty – miejscowość koło Mińska, gdzie w 1989 roku podczas prac archeologicznych odkryto masowe groby. Zapoczątkowało to również badania represji stalinowskich i proces rehabilitacji zamordowanych i więźniów łagrów, który jednak nigdy nie został zakończony. W 2001 roku władze podjęły decyzję o budowie szosy-obwodnicy przez teren, gdzie znajdują się groby. Fala demonstracji i burzliwe negocjacje zakończyły się wypracowaniem projektu upamiętnienia pochowanych w Kuropatach.

·        Czernobyl – awaria elektrowni atomowej w Czernobylu w 1986 roku i jej wpływ na społeczeństwo białoruskie. Część kraju nadal pozostaje strefą zamkniętą. W 1996 roku prezydent Łukaszenka stwierdził, że problem Czernobyla jest nieaktualny. Programy pomocy państwowej dla ofiar Czernobyla zostały zamknięte. Symbolem mobilizacji społeczeństwa wobec tragedii tej katastrofy stał się Marsz Czernobylski, organizowany co roku 24 kwietnia.

·        Szkoła – reforma edukacji na Białorusi rozpoczęła się w 1992 roku, ale po pięciu latach proces ten został zablokowany przez Ministerstwo Edukacji. Język białoruski jest dyskryminowany w szkolnictwie wszystkich szczebli. Najgłośniejszym przypadkiem represji wobec białoruskojęzycznej edukacji stała się likwidacja Białoruskiego Liceum Humanistycznego w 2003 roku.  

·        Vybiraj – hasło „Vybiraj” (wybieraj, głosuj) towarzyszyło kampanii mobilizującej do oddania głosu w wyborach prezydenckich 2001 r. Manipulacje wyborcze, łamanie wolności słowa i prawa wyborczego sprawiły, że wybory te uznane zostały przez społeczność międzynarodową za niedemokratyczne.

·        Wolność słowa – łamana jest na Białorusi każdego dnia od czasu wyborów prezydenckich w 1994 roku. Zamykanie gazet stało się powszechną praktyką od 1996 roku, kiedy pierwszy dziennikarz znalazł się w więzieniu.

·        Królestwo Białoruś – to cykl imprez prezentujących niezależną sztukę białoruską, która rozwija się poza oficjalnymi strukturami i instytucjami.

·        Ruch kobiecy – największe problemy socjalne na Białorusi dotyczą kobiet. Dopiero w 1999 roku organizacje kobiece zaktywizowały się wokół problemów praw zawodowych kobiet, bezrobocia, problemu samotnych matek z dziećmi.

Wystawa została pokazana 19 stycznia 2004 r. w siedzibie wydawnictwa Agora w Warszawie (ul. Czerska 8/10)

(klikając na poszczególne plansze można otworzyć pliki pdf)